SAHADAN GÖZLEMLER | BÖLÜM 11
Rakamları Tek Tek Değil, Birlikte Okumak
İlk 10 bölümde şirketlerdeki görünmeyen riskleri farklı başlıklar altında ele aldık.
Yetki, stok, nakit, vergi, iç kontrol, bütçe, kârlılık, yönetim raporları…
Ancak sahada önemli bir gerçek var:
Şirketlerde riskler çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz. Birbirini tetikler.
Örneğin;
Ciro artar.
↓
Alacaklar daha hızlı büyür.
↓
Nakit tahsilatı gecikir.
↓
İşletme sermayesi ihtiyacı artar.
↓
Şirket daha fazla kredi kullanır.
↓
Finansman maliyeti yükselir.
↓
Kârlılık baskı altına girer.
Başlangıçta sadece “ciro büyüyor” diye baktığınızda olumlu görünen tablo, bütün göstergeler birlikte değerlendirildiğinde farklı bir hikâye anlatabilir.
Örneğin;
Gösterge Önceki Dönem Son Dönem
Ciro 100 M TL 140 M TL
Net Kâr 6 M TL 8 M TL
Ticari Alacaklar 25 M TL 45 M TL
Stoklar 20 M TL 32 M TL
Banka Kredileri 30 M TL 55 M TL
Nakit 10 M TL 5 M TL
Şimdi sadece gelir tablosuna bakarsak:
Ciro %40 artmış.
Kâr %33 artmış.
Oldukça olumlu.
Ama bilanço ve nakit tarafına baktığımızda:
Alacaklar %80 artmış.
Stoklar %60 artmış.
Banka borcu %83 artmış.
Nakit %50 azalmış.
Burada artık farklı bir soru sormamız gerekiyor:
Şirket büyürken neden daha fazla finansmana ihtiyaç duyuyor?
* Çünkü satışların önemli bir kısmı henüz nakde dönüşmemiş olabilir.
* Alacak ve stoklardaki artış, işletme sermayesi ihtiyacını yükseltmiş; bu ihtiyaç da banka kredileriyle finanse edilmiş olabilir.
Dolayısıyla sadece;
“Şirket ne kadar kâr etti?” sorusuna bakmak yeterli değildir.
Asıl bakılması gerekenlerden bazıları:
- Kâr → Nakit dönüşümü
- Alacak → Tahsilat süresi
- Stok → Stok devir hızı
- Borç → Finansman maliyeti
- Ciro → İşletme sermayesi ihtiyacı
Çünkü bazen şirketin problemi kârsızlık değil, büyümenin finansmanıdır.
Sahada benim için önemli olan nokta tam da burası:
Finansal tabloları ayrı ayrı okumak değil, birbirleriyle konuşturmaktır. Oranları hesaplamak değil, rakamlar arasında ilişkiyi kurabilmektir.
Sahadan Gözlemler'in bundan sonraki bölümlerinde tam olarak bu noktaya odaklanacağız:
Rakamların arkasındaki hikâyeyi okumaya.
Bir sonraki bölümde bu örneği biraz daha açarak “kârın nakde dönüşümünü” ve işletme sermayesinin şirket finansmanına etkisini inceleyeceğiz.
Sizce yukardaki şirketin asıl riski nerede?
Siz şirketinizde finansal tabloları tek tek mi, birlikte mi değerlendiriyorsunuz?
#SahadanGözlemler #FinansalAnaliz #FinansalPerformans #İşletmeSermayesi #NakitYönetimi #FinansalRisk #YönetimRaporlama